Je checkt met Google Lens of een foto uit een nieuwsbericht echt van 2026 is door de foto te uploaden of via het cameraicoon in de Google-app te zoeken, en dan te kijken welke oudere versies van dezelfde afbeelding er opduiken. Staat dezelfde foto al jaren online onder een andere gebeurtenis, dan is het bericht verdacht. Het kost je ongeveer een minuut.
Stap voor stap een foto terugzoeken
Open de Google-app op je telefoon, tik op het cameraicoon in de zoekbalk en kies de foto uit je galerij. Zit de foto in een bericht op social media, maak dan eerst een schermafbeelding en snij die bij tot alleen de foto. Op een computer open je Google Afbeeldingen, klik je op het cameraicoon en sleep je het bestand erin. Je krijgt vervolgens visueel vergelijkbare resultaten, vaak met een datum of de pagina waar de foto het eerst verscheen.
Bekijk de resultaten niet alleen op het eerste scherm. Scroll door tot je oudere pagina's ziet en let op de datums bij de bronnen. Een foto die in 2019 al bij een andere gebeurtenis stond, past niet bij nieuws van vandaag, hoe overtuigend het ook klinkt.
Wat kijk je verder na?
Lens vertelt je niet automatisch of een foto echt is, alleen waar hij eerder voorkwam. Combineer de zoekactie daarom met een paar andere controles. Kijk naar details in de beeldinhoud, zoals borden, kentekens, het weer en kleding, en vraag je af of die passen bij de plek en de tijd uit het bericht. Een winterjas op een foto die in augustus zou zijn genomen, is een duidelijk signaal.
Gebruik naast Google ook TinEye of Bing Visual Search, want elke zoekmachine heeft een eigen index. Wat de één mist, vindt de ander soms wel. Bij beelden van een grote gebeurtenis helpt het bovendien om te zoeken op een kernwoord plus de datum, zodat je foto's van nieuwsagentschappen en andere media naast elkaar ziet.
Wanneer is de bron belangrijker dan de foto?
Ook als een foto nergens eerder staat, zegt dat weinig over de betrouwbaarheid van het bericht eromheen. Twijfel je over de afzender, bekijk dan eerst hoe je betrouwbare online nieuwsbronnen herkent voordat je het bericht deelt. Een bron zonder redactie, adres of verantwoording is een reden om extra voorzichtig te zijn.
Let ook op door AI gemaakte beelden. Typische fouten zijn vingers die niet kloppen, rare tekst op borden en een te glad uiterlijk. Omdat de technologie snel beter wordt, blijft de controle van context en bron altijd belangrijker dan alleen het beeld zelf.
Een vaste routine voor je deelt
Maak er een gewoonte van om elke opvallende foto eerst terug te zoeken en pas daarna te delen. Die paar tellen voorkomen dat je ongewild nepnieuws verspreidt, en het is precies wat een goede journalist ook doet voordat een beeld in de krant komt.
