Wat is een filterbubbel
Een filterbubbel is de online wereld die speciaal om jou heen wordt gebouwd. Websites en apps laten je vooral berichten, video’s en nieuws zien die passen bij wat jij eerder hebt geliked, bekeken of gedeeld. Alles wat daar niet op lijkt, wordt langzaam weggefilterd. Dat voelt soms fijn, omdat je veel ziet wat je interessant vindt. Maar het gevaar is dat je nog maar één kant van verhalen tegenkomt en minder vaak wordt uitgedaagd om anders te denken.
Hoe een filterbubbel ontstaat
Elke klik, like, reactie en zoekopdracht geeft platforms informatie over jou. Die data wordt gebruikt om te voorspellen wat jij waarschijnlijk leuk of interessant vindt. Daarna krijg je meer van hetzelfde te zien. Volg je vooral accounts die een bepaald politiek standpunt delen, dan is de kans groot dat je steeds meer berichten ziet die dat standpunt bevestigen. Zo verdwijnt andere informatie langzaam uit beeld, zonder dat je het doorhebt.
Wat algoritmes precies doen
Algoritmes zijn reeksen regels en berekeningen waarmee computers beslissen welke content jij ziet. Ze bepalen welke TikToks op je For You Page verschijnen, welke berichten als eerste in je Instagram feed staan en welke video YouTube je daarna aanraadt. Het doel van deze algoritmes is meestal om jou zo lang mogelijk op het platform te houden, zodat je meer advertenties ziet en het platform meer geld verdient.
Welke signalen algoritmes gebruiken
Algoritmes letten op verschillende signalen. Ze kijken naar hoe lang je naar een video kijkt, of je doorklikt, reageert of een bericht opslaat. Ook vergelijken ze jouw gedrag met dat van andere gebruikers. Als mensen die op jou lijken een bepaald account vaak kijken en liken, is de kans groot dat jij die content ook voorgeschoteld krijgt. Op die manier wordt je online omgeving steeds persoonlijker, maar ook steeds eenzijdiger.
Waarom filterbubbels invloed hebben op jouw mening
Als je continu dezelfde soort meningen en bronnen ziet, lijkt het al snel alsof dat de enige waarheid is. Andere standpunten lijken dan extreem, raar of fout. Daardoor wordt het lastiger om een discussie eerlijk te voeren, omdat jij en iemand anders letterlijk in een andere online wereld leven. Dit speelt niet alleen bij politiek of nieuws, maar ook bij onderwerpen als klimaat, gezondheidsinfo of maatschappelijke discussies.
Wat jij zelf kunt doen
Je kunt je filterbubbel niet helemaal uitschakelen, maar wel kleiner maken. Volg bewust ook accounts die anders denken dan jij, zeker als het gaat om nieuws en maatschappelijke onderwerpen. Zoek actief naar meerdere bronnen voordat je een mening vormt. Kijk af en toe in een incognito venster of via andere zoekmachines hoe een zelfde zoekopdracht daar verschijnt. Stel jezelf bij opvallende posts de vraag wie deze deelt, wat het doel kan zijn en of er betrouwbare bronnen worden genoemd.
Waarom dit belangrijk is voor jonge journalisten
Als beginnende journalist is het extra belangrijk om je eigen filterbubbel te herkennen. Je bronnen bepalen namelijk welke verhalen je vertelt en welke je mist. Door bewust buiten je bubbel te zoeken, voorkom je dat je alleen schrijft voor mensen die al hetzelfde denken als jij. Zo maak je eerlijkere, beter onderbouwde verhalen en begrijp je je publiek breder dan alleen jouw eigen tijdlijn.
